Creativity: เทคนิคการตั้งคำถาม
สองสัปดาห์ที่ผ่านมา ในวิชา Creativity ได้เรียนเทคนิคเกี่ยวกับการตั้งคำถาม เนื่องจากขาดเรียนเมื่อวันพฤหัส จึงได้เรียนวันนี้แทน วัตถุประสงค์คือ คำถาม เป็นบ่อเกิดแห่งปัญญา พอเราตั้งคำถามแล้วเราก็จะต้องตอบคำถาม ซึ่งบางครั้ง มีหนทางอื่น ที่ช่วยให้เราคิดนอกกรอบขึ้นมาได้ ดังนั้น ต้องฝึกการตั้งคำถามบ่อยๆกับสิ่งที่อยู่รอบๆตัว
วิธีการตั้งคำถามแบบหนึ่งคือ เขียนหัวข้อมาข้างหน้าก่อน เหลือที่ไว้ให้เติม เพื่อที่จะได้เกิดความที่จะอยากเติมคำลงในช่องว่าง ทิ้งเส้นประไว้ให้เติม
เช่น คณะที่จุฬาฯเปิดสอนมีอะไรบ้าง
- …………………
- ………………….
- ……………………
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
- ………………….
เมื่อเราใส่หัวข้อจำนวนมากๆ สมองจะเริ่มสั่งการพยายามเติมคำในช่องว่าง ถึงแม้ว่าจะเริ่มคิดไม่ออก แต่ถ้าหากมีพื้นที่เหลืออยู่ สมองก็จะพยายามคิดต่อไป ว่าเป็นอะไรไปได้อีกบ้าง วิธีนี้ อาจจะเขียนทั้งวิธีทั้งหมดก่อน ส่วนจะเป็นไปได้หรือเป็นไปไม่ได้นั้นอีกเรื่องหนึ่ง ซึ่งเป็นไอเดียในอนาคตได้ จากในห้อง ให้ยกตัวอย่าง การนำเปลือกทุเรียนไปใช้ประโยชน์
การตั้งคำถามแบบเป็นลูกโซ่ คือ ตั้งคำถามและตอบ และก็ตั้งคำถามต่อๆไป
เช่น เรียนจบที่นี่เพื่ออะไร ทำไมจอคอมพิวเตอร์ต้องเป็นสี่เหลี่ยม ถ้าสมุติว่าตอบว่า เพื่อให้มั่นคง แล้วทำไมจะต้องทำให้มั่นคง … เพื่อให้อ่านง่าย – แล้วทำไมต้องทำให้อ่านง่าย ตั้งคำถามต่อไปเรื่อยๆ เพื่อไปยังสู่ต้นตอของสิ่งเหล่านั้นว่าเกิดอะไรขึ้น
ทางด้านหนึ่งคือช่วยให้เรามองเห็นว่า บางครั้ง ถ้าเราหาคำตอบไม่ได้ แปลว่ามันสามารถเป็นในรูปแบบอื่นได้หรือเปล่า เช่นถ้าเราหาคำตอบว่าทำไมจอคอมพิวเตอร์ต้องเป็นสี่เหลี่ยมไม่ได้ แล้วทำในรูปแบบอื่นได้หรือเปล่า หรือตั้งคำถามต่อ ว่าแล้วทำไมถึงไม่ทำเป็นรูปร่างวงกลม แล้วทำไมถึงไม่ทำเป้นรูปร่างสามเหลี่ยม
ส่วนอีกด้านหนึ่ง คือ เราอาจจะเห็น assumption ของต้นตอ เช่น แต่เดิม Keyboard มี Layout แบบนี้ QWERTY เพราะว่า มันมาจากยุคพิมพ์ดีด ซึ่งในยุคนั้น คนพิมพ์เร็วแล้ว แคร่มันชนกันเกิด jam กันขึ้น เลยคิด keyboard ที่ทำให้คนพิมพ์ได้ช้าลง เพื่อที่แคร่จะได้ไม่แจมกัน ซึ่งปัจจุบันอาจจะไม่จำเป็นอีกต่อไปแล้ว เพราะคีย์บอร์ดคอม พิมพ์เร็วแค่ไหน ก็ไม่มีแคร่ที่จะทำให้มันชนกัน งั้นก็เป็นไปได้ที่ สูงสุดกลับคืนสู่สามัญ คือ เราอาจจะเอาวิธีการก่อนหน้านี้ มาใช้พัฒนาออกแบบคีย์บอร์ดใหม่ ที่เหมาะสมกว่าเดิมได้เป็นต้น
การตั้งคำถามแบบสลับกิริยาและกรรม
เช่น มีวิธีแก้ปัญหา Worm ในระบบคอมพิวเตอร์อย่างไรได้บ้าง เป็น มีวิธีใช้ Worm มาแก้ปัญหาอย่างไรได้บ้าง
การตั้งคำถามแบบคิดในทางตรงกันข้าม
เช่น จะทำยังไงให้สมัครงานแล้ว เค้าไม่รับเข้าทำงาน แนวคิดแบบนี้ ทำให้เราสามารถวางตัวได้ง่ายขึ้น กรณีคิดไม่ออกว่า จะทำยังไงให้สมัครงานได้
What if? อะไรจะเกิดขึ้น ถ้า…
อันนี้ใช้บ่อยในหนัง Sci-fi เช่น จะเกิดอะไรขึ้นถ้าโลกมีแต่กลางวัน จะเกิดอะไรขึ้นถ้าทุกห้าพันปี มีความมืดหนึ่งครั้ง จะเกิดอะไรขึ้นถ้าเป็นผู้ชายคนเดียวในโลก
Facebook comments: